Aanbevolen boek
The Quantum Saying of Jesus
Keith Giles
Keith Giles
Samenvatting en opmerkingen
In *The Quantum Sayings of Jesus* onderzoekt Keith Giles het Evangelie van Thomas, een verzameling van 114 uitspraken van Jezus die in 1945 werd ontdekt bij Nag Hammadi in Egypte. Anders dan de vier canonieke evangeliën bevat Thomas vrijwel geen verhalen over Jezus' leven, wonderen, kruisiging of opstanding. Het bestaat uitsluitend uit uitspraken en raadselachtige spreuken die volgens Giles een diepere laag van Jezus' onderwijs bevatten.
De centrale stelling van het boek is dat veel uitspraken in Thomas pas begrijpelijk worden wanneer ze gelezen worden vanuit een non-dualistisch wereldbeeld. Volgens Giles is de kern van Jezus' boodschap niet dat God en mens van elkaar gescheiden zijn, maar juist dat alle dingen fundamenteel één zijn. Deze visie verbindt hij met inzichten uit de kwantumfysica, Jungiaanse psychologie, christelijke mystiek en bepaalde filosofische tradities.
Een belangrijk thema is de tegenstelling tussen het ware zelf en het ego. Het ego creëert volgens Giles de illusie van afgescheidenheid, terwijl het ware zelf verbonden is met God en met alle mensen. Veel cryptische uitspraken van Jezus worden daarom symbolisch gelezen. Wanneer Jezus spreekt over een mens die een leeuw opeet, ziet Giles daarin bijvoorbeeld een beeld van het ware zelf dat het ego overwint.
Giles stelt dat het Koninkrijk van God niet een toekomstige werkelijkheid is, maar een aanwezige realiteit die al in ieder mens verborgen ligt. De uitspraken van Jezus zijn volgens hem bedoeld om mensen wakker te maken voor deze innerlijke waarheid. Begrippen als "verborgen" en "geheim" verwijzen niet naar exclusieve kennis voor een elite, maar naar een werkelijkheid die al aanwezig is maar nog niet wordt herkend.
Een ander belangrijk onderdeel van het boek is de historische discussie rond het Evangelie van Thomas. Giles bespreekt de mogelijkheid dat Thomas zeer oud is, misschien zelfs ouder dan sommige canonieke evangeliën. Hij verwijst naar geleerden die suggereren dat Thomas verwant kan zijn aan het hypothetische Q-document, een vroege verzameling uitspraken van Jezus. Vanuit die mogelijkheid stelt hij de vraag of bepaalde oorspronkelijke inzichten van Jezus later zijn overschaduwd door de theologische kaders van de canonieke evangeliën.
Daarnaast betoogt Giles dat het Evangelie van Johannes deels geschreven lijkt als reactie op ideeën die in Thomas voorkomen. Waar Thomas benadrukt dat het goddelijke licht in alle mensen aanwezig is, legt Johannes veel sterker de nadruk op Jezus als unieke openbaring van God. Giles ziet hierin een ontwikkeling van een meer mystieke naar een meer dualistische vorm van christendom.
De auteur verbindt zijn interpretatie van Thomas ook met Paulus. Vooral teksten zoals Galaten 3:28, waarin Paulus zegt dat allen één zijn in Christus, beschouwt hij als een sleutel voor het begrijpen van de diepere boodschap van Thomas. De kern van die boodschap luidt volgens hem: scheiding is een illusie, eenheid is de werkelijkheid.
Het boek nodigt de lezer uit om Jezus niet primair te zien als de grondlegger van een religie of een systeem van geloofswaarheden, maar als een spirituele leraar die mensen wilde helpen ontdekken wie zij werkelijk zijn en hoe zij hun eenheid met God en elkaar kunnen ervaren.
In één zin: Volgens Keith Giles draait de verborgen boodschap van Jezus in het Evangelie van Thomas om het ontwaken tot de ontdekking dat er uiteindelijk geen scheiding bestaat tussen God, mens en schepping, maar slechts één onderliggende werkelijkheid.